Igliński
Igliński Igliński Igliński
Stwierdzenie nabycia spadku

Spadkobierca może uzyskać urzędowe potwierdzenie praw do spadku, wynikających z dziedziczenia, na dwa sposoby – w drodze postępowania sądowego o stwierdzenie nabycia spadku lub w drodze notarialnego poświadczenia dziedziczenia.

W przeciwieństwie do sądowego stwierdzenia nabycia spadku, notarialne poświadczenie dziedziczenia nie jest możliwe w każdym wypadku. Przykładowo, możliwości takiej nie ma, jeżeli z żądaniem takim nie wystąpią zgodnie wszystkie osoby mogące wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi, jeżeli notariusz poweźmie wątpliwości co do osoby spadkobiercy i wysokości udziałów w spadku oraz jeżeli dziedziczenie następuje na podstawie testamentu szczególnego. Należy też pamiętać, że przeciwko wynikającemu ze stwierdzenia nabycia spadku domniemaniu, że osoba, która je uzyskała jest spadkobiercą, nie można powoływać się na analogiczne domniemanie wynikające z poświadczenia dziedziczenia. Jeżeli prawa do tego samego spadku zostały stwierdzone i prawomocnym postanowieniem sądu, i aktem poświadczenia dziedziczenia, pierwszeństwo ma postanowienie sądu. W takim przypadku Sąd uchyla akt poświadczenia dziedziczenia.

Urzędowe wykazanie praw do spadku jest w wielu sytuacjach niezbędne. Po pierwsze, spadek obejmuje często nieruchomość. Aby uzyskać wpis w księdze wieczystej w miejsce zmarłego spadkodawcy (np. jako nowy właściciel nieruchomości) przedstawić zaś trzeba postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku.1 Po drugie, stwierdzenie nabycia spadku2 jest niezbędne również w przypadku postępowania administracyjnego. Organ administracji publicznej nie może bowiem samodzielnie ustalać następstwa prawnego po zmarłej osobie. Jeżeli zatem w postępowaniu administracyjnym podnosi się, że jest się spadkobiercą danej osoby, konieczne będzie przedłożenie organowi prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.3 Wreszcie również wobec osób trzecich, które nie roszczą sobie prawa do spadku, spadkobierca może udowodnić, iż dziedziczy po danej osobie, wyłącznie na podstawie prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.4 W takim wypadku nie jest możliwe skorzystanie przez spadkobiercę z innych środków dowodowych aniżeli owo postanowienie.5

Sąd może orzec o stwierdzeniu nabycia spadku dopiero po upływie sześciu miesięcy od dnia śmierci spadkodawcy, za wyjątkiem sytuacji, gdy wszyscy znani spadkobiercy złożyli już oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku. Spadkobiercy mają na to 6 miesięcy, licząc od dnia, w którym dowiedzieli się o tytule swego powołania do spadku. Dla spadkobierców ustawowych będzie to z reguły data, w której dowiedzieli się o śmierci spadkodawcy. Spadkobiercy mogą to uczynić w sądzie lub przed notariuszem. W szczególności, spadkobiercy mogą złożyć takie oświadczenie przed sądem również w toku postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. Jeżeli zatem wszyscy znani spadkobiercy złożą oświadczenia woli o przyjęciu lub odrzuceniu spadku - czy to przed notariuszem, czy to przed sądem (np. w toku postępowania o stwierdzenie spadku) - wówczas nie ma przeszkód do wydania przez sąd postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, nawet jeżeli od śmierci spadkodawcy nie upłynęło jeszcze sześć miesięcy.

Sam wniosek o stwierdzenie nabycia spadku można złożyć w każdym czasie, także przed upływem sześciu miesięcy od dnia śmierci spadkodawcy. Uprawnienie do złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku nie ulega przedawnieniu.

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku powinien określać osobę spadkodawcy, spadkobierców (ustawowych lub testamentowych) oraz tytuł ich powołania do dziedziczenia (dziedziczenie z ustawy lub z testamentu). Wniosek ten podlega opłacie sądowej w wysokości 50 zł. Do wniosku załączyć trzeba odpis aktu zgonu spadkodawcy, odpisy aktów stanu cywilnego (akty urodzenia, akty małżeństwa) osób powołanych do spadku z ustawy, testamenty, jeżeli zostały sporządzone i znajdują się w posiadaniu wnioskodawcy oraz wszelkie inne dokumenty, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw do spadku (np. oświadczenie spadkobiercy o odrzuceniu lub przyjęciu spadku). Wniosek taki składa się do sądu spadku, tj., co do zasady, do sądu ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy

 

 

1 Ewentualnie, zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia.

2 Ewentualnie, notarialne poświadczenie dziedziczenia.

3 Ewentualnie, zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia.

4 Ewentualnie w drodze notarialnego poświadczenia dziedziczenia.

5 Ewentualnie zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia.

 
Copyrights 2009-2019 Igliński